Euskal emazte sortzaile handi bati eginiko omenaldi hunkigarria

2026.07.10

Uda honetan, Sohüta-Hokin antzeztuko den Lurdes Iriondo pastorala euskal kulturaren urteko hitzordu garrantzitsuenetako bat izanen da. Uztailaren 19an, 24an eta 26an eskainiko diren hiru emanaldiek Lurdes Iriondoren bizia eta lana ekarriko dituzte oholtzara, Zuberoako pastoralaren tradizioa eta euskal kulturaren memoria uztartuz.

Euskal emazte sortzaile handi bati eginiko omenaldi hunkigarria — ©Séverine Dabadie

Lurdes Iriondo (1937–2005) kantaria, idazlea eta kultur eragilea izan zen. Euskal Kantagintza Berriaren aitzindarietako bat izan zen, eta bere ahotsak zein sormenak euskararen eta euskal kulturaren aldeko konpromiso sendoa islatu zuten. Bere garaiko hainbat sortzailerekin batera, euskal musikaren eta kulturaren berrikuntza bultzatu zuen, belaunaldi berrientzat erreferente bihurtuz.

Lurdes Iriondo pastoralaren errepika eguna ©Séverine Dabadie

Pastoralaren testua Leire eta Intza Casamajou-Elkegaraik idatzi dute, eta Sohütarrak elkarteak antolatu du ikuskizuna. Ohiturari jarraituz, herritarrek beraiek hartuko dituzte aktore, dantzari, abeslari eta laguntzaile lanak, pastoralak duen izaera herrikoi eta parte-hartzailea indartuz. Hilabete luzez ehunka boluntario aritu dira entseguetan eta antolaketa lanetan, Zuberoako ondare eszeniko hau bizirik mantentzeko helburuarekin.

Pastoralak ez du pertsona baten biografia soilik kontatuko. Lurdes Iriondoren biziaren bidez, euskararen aldeko borroka, emakumeek kulturan izan duten ekarpena, sormen artistikoaren balioa eta herri baten nortasunaren eraikuntza izanen dira ardatz nagusiak. Horrela, iragana gogoratzeaz gain, gaur egungo ikusleari ere hausnarketarako aukera eskainiko dio.

Zuberoako pastoralek mendeetako tradizioa dute, eta urtero pertsonaia edo gertaera esanguratsu bati eskaintzen zaizkio. Antzerkia, musika, bertsoa, dantza eta kantuak uztartzen dituzte aire libreko ikuskizun ikusgarri batean. Horregatik, Lurdes Iriondori eskainitako pastorala omenaldi artistikoa ez ezik, euskal ondare immaterialaren adierazpen bikaina ere bada.

Azken batean, Lurdes Iriondo pastorala aukera paregabea izanen da euskal kulturaren historiako emazte garrantzitsuenetako baten bizia ezagutzeko eta, aldi berean, Zuberoako pastoralaren indarra eta bizitasuna bertatik bertara bizitzeko. Herri oso baten lan kolektiboaren emaitza izanen den ikuskizunak erakutsiko du tradizioak eta sormenak elkarrekin etorkizunera begiratzen segitzen dutela.