Altzaiko maskaradak: jauziak, bralea eta godaleta - Hauze (1976)

1976ko neguan Altzaiko gazteek emandako maskaradak bi egun eta bi herritan filmatu zituzten Guilchertarrek: Hauzen eta Urdiñarben. Aurreko zenbait iruditan Hauzen (Guilcher 06) eta Urdiñarben (Guilcher 07), goizez ziur aski, eskaini zituzten barrikadak ikusi daitezke eta honako hauetan arratsaldeko emanaldiko dantzak ageri zaizkigu.

Altzaiko maskaradak: jauziak, bralea eta godaleta - Hauze (1976) - Oharra: bideoa mutua da.

Hauzen eskaini zituzten barrikaden irudien artean azkena, herriko plazan sartuz egiten dutena, ziur aski arratsaldeko ofizioen hasierakoa izango zela aipatu genuen aurretik. Beraz, haren ondotik egindakoak lirateke honako honetan ageri direnak.

• 00:23 - 01:20 - Moneinak eta Aitzina Pika
  Hasieran aktore guztiak jauzi bat dantzatzen ikusi daitezke. Aitzindariek, Entseinariak salbu, haien borobila egiten dute, beste arizale guztiek osatzen duten borobil handiagoaren barruan. Aitzindariak ezkerrera dantzan hasita ari dira eta kanpoko zirkulua berriz eskuinera. Dantza-jauziaz gutxi ikusten da, sinple, doble edota pika konbinazio zenbait baizik. Juan Antonio Urbeltz-ek, Dantzak (1978) liburuaren 224. orrialdean 1976ko Altzai-Zunharretako gazteek maskaradetan eskaintzen zituzten dantza eta ofizioen zerrenda jaso zuen eta bertan zehaztu zuenez barrikada haustearen ondotik Moneinak eta Aitzina Pika dantzatzen zituzten, beraz, horiek izango dira irudiotan ikus daitekezkeenak. Kauterak haien modura dantzan ari direla ikusi daizteke noizbehinka.
• 01:20 - 03:40 - Brale kontrapas
  Jauziaren formazio berdinean, erran nahi baitu aitzindariak barneko borobilean eta besteak kanpokoan, aktore guztiek, beltz eta gorri, bralearen kontrapasa dantzatzen dute. Jauna dago buru eta Laborariak soka-dantza ixten du. Entseinaria bien arteko hiatoan kokatzen da. Parte hartzaile guztiek publikotik pertsona bat gonbidatu dute dantzara. Irudietan ikusten denez, publikotik gonbidatu dituztenak emakumeak direla dirudi. Irudiak abiadura geldoan grabatuta daude, mugimenduak xeheago ikusi ahal izateko.
• 03:41 - 05:00 - Braletik jauzia
  Braletik jauzteaz Txerreroaren puntuaren bukaera ikusten da. Ondotik, Gatuzaina agertzen da bralearen boroblia segituz, kontrapas eta antrixatak egiten, puntuak hasteko tokiraino doala. Abiadura moteldutako irudiak dira orain ere. Bere atzetik Kantiniersak berdin egiten du, baina bi horien puntuak ez dira batere ikusten. Zamaltzainarena, aldiz, nahiko osoa da. Lehena ikusten da nola borobila segituz bralearen erdira doan eta gero puntua bera. Braletik jauziaren musikak dituen hiru parteak dantzatzen dituela ikusi daiteke hor, nahiz eta hirugarrena doi-doia agertzen den irudietan.
• 05:01 - 07:03 - Karakoiltzea
  Aitzindarien dantzen atzetik karakoiltzearen partea dator. Hemen ongi ikusten da Entseinariaren lan garrantzitsua dantza horren eboluzioan, berak, bandera higituz eramanen dituelako dantzaren mugimenduak. Lehenik soka-dantzaren burua barnealderuntz eramaten du eta zortzi baten forma duen mugimendu baten ondotik kanpoaldera doa, hasierako tokira berriro eraman aurretik. Horren ondotik, Entseinariak eta Laborariak batera puntu bat dantzatzen dute. Azken puntua itxi eta berehala Entseinaria Jaunarengana doa beste biribilketa bat egiteko, baina aldi honetan borobilaren kanpoaldetik abiatuz. Nahiz eta ez den osoki ikusten suposatu daiteke aurretik egindako mugimendu berdina egiten duela, baina grabazioak ez du erakusten. Berehala Entseinariak bralea buztanetik eramaten duela ikusten da, beste aldetik egin zituen sigi-sagak egiten. Laboraria bere tokira eraman bezain laster Jaunarekin dantzatzen du aldi honetan. Simetria lege denez dantza luze honetan, Entseinariak berriro eramaten du bralea, Laborariaren puntatik, kanpoalderuntz aldi honetan ere
  
  Horra beraz, koreografiaren laburbilduma
  - Biribilketa barnetik, Jaunarekin.
  - Entseinaria eta Laborariaren puntua.
  - Biribilketa kanpotik Jaunarekin.
  - Biribilketa barnetik Laborariarekin.
  - Entseinaria eta Jaunaren puntua.
  - Biribilketa kanpotik Laborariarekin.
  
  
• 07:03 - 09:08 - Godalet dantza
  Godalet-dantzaren parteak ikusten dira hor. Baso gainean eginak diren puntuak bereziki eta abiadura geldoan ageri dira, mugimenduak zehatzago atxiki ahal izateko. Dantzariak gerritik bera grabatuak dira, baina orain arte protagonistak ziren dantzariak direla pentsa daiteke. Bata bestearen atzetik, Txerreroa, Kantiniersa, Zamaltzaina eta Entseinaria ikusten dira. Azken horrek, puntuaren bigarren errepikapenean, basoa lurrera botatzen duela ikusi daiteke.