Hemen zaude: Hasiera Euskal kultura Bertsularitza Bertsularitzaren historia

Bertsularitzaren historia

Xehetasun guti daukagu XIX. mende aitzineko bertsularitzaz. 10 000 urte daukan ahozko tradizioaren historiaurrean, artzain-aroan koka genezake.

Txapel eta Zepai bertsulariak
Txapel eta Zepai bertsulariak. 1933, Elgoibar. (cc by-sa guregipuzkoa.net)
Aita Antonio Zavalak dion bezala: "bertsularitzaren historian, 1801a baino lehenagoko denboretan, dena ilundura da gure gaian". 1801ean, Villabonan iragan saio arrakastatsu bat (4 000 ikusle herriko plazan) gordetzea erabaki zen.

Joxe Azurmendi idazleak honela ihardesten dio : "Bai, dena iluna da : ez  mamirik ez delako, bainan iñork ez duelako hori sekulan argitu". "Euskal literaturaren historia"-ren idazlea den Luis Michelena euskaltzainak erakusten digu "bertsularien ohidura zaharra dela, eta bederen Garibay-k aipatzen dizkigun XV. mendeko emazte bertsularien garaikoa dela".

Beti Joxe Azurmendiren arabera, baliteke XIV. mendetik inprobisaketa mota bat egin izatea Euskal Herrian. Badira kantuak, gerlak, familia liskarrak, baina ere buruzagi baten heriotza, etsai baten kontrako garaipena aipatzen dutenak. Belaunaldiz belaunaldi heldu zaizkigun  euskal kantu zaharrenak garai hartakoak dira.

"Bertsularitza arabiar garaikoa da" (888) erraten digu Gorostiagak, C. Etxegarai, P. Urkizu eta J.A. Arana-Martija ikertzaileek tesia bera sustengatzen dutelarik.  
888 urtea urrun iduritzen bazaigu ere, interesgarria litzateke Arabiarren eta Euskaldunen arteko kultura eta literatura harremanen aztertzea.

Bestalde, Euskal Herrian frango berant sartu den erlijio katolikoak bertsulariak izanen zirenengan eragina ukan du, zalantzarik gabe, bai eta koblakarien eta malabaristengan ere.

Argitasun gehiago

Iparraldeko bertsularitza munduko eragileak

Xan Alkhat bertsularia - Bat-batekoan! (cc-by-sa Nahia Garat)

Bertsulari, gai-egile, gai-emaile, saio antolatze, lehiaketak eta txapelketak, bertsu eskolak eta baliabide zentroak, Euskal kultur erakundearen datubasean zerrendatuak.

Interneten
Elixabet Etxandik jantzi du xapela Xibero, Lapurdi, eta Baxenabarreko Gazteen Xapelgoan | 2018-05-20, Bertsozale Elkartea

Maiatzaren 19an, Hazparneko Haritz Barne zineman, gazteen mailako eskolarteko Xapelgoa jokatu da. Aitzinetik ospatu ziren bi kanporaketetan sailkatutako 6 gaztek hartu dute parte finalean: Ekhi Perrier, Hodei Renteria, Irati Alcantarilla, Josebiñe Agirre, Julen Etxeberri eta Elixabet Etxandi.

Tags:

Xilaba 2018: Taldekakoa izanen dute aurten | 2018-05-16, Berria

Ipar Euskal Herriko Xilaba bertso txapelketaren formula berria estreinatuko dute larrazkenean. Dagoeneko hogeita hamar bat bertsolari dira parte hartzekoak

Tags:

Bertsularien Lagunak elkarteak bertsu irakasle bat behar du

Interesa duenak C.V-a eta eskuz idatzitako motibazio gutuna 2018ko ekainaren 15erako helarazi behar ditu elkartearen egoitzara: Bertsularien Lagunak elkartea, «Larraldea», Amotze auzoa, 64310 Senpere.

Tags:

Gehiago…