Hemen zaude: Hasiera Euskal kultura Bertsularitza Bertsularitzaren historia

Bertsularitzaren historia

Xehetasun guti daukagu XIX. mende aitzineko bertsularitzaz. 10 000 urte daukan ahozko tradizioaren historiaurrean, artzain-aroan koka genezake.

Txapel eta Zepai bertsulariak
Txapel eta Zepai bertsulariak. 1933, Elgoibar. (cc by-sa guregipuzkoa.net)
Aita Antonio Zavalak dion bezala: "bertsularitzaren historian, 1801a baino lehenagoko denboretan, dena ilundura da gure gaian". 1801ean, Villabonan iragan saio arrakastatsu bat (4 000 ikusle herriko plazan) gordetzea erabaki zen.

Joxe Azurmendi idazleak honela ihardesten dio : "Bai, dena iluna da : ez  mamirik ez delako, bainan iñork ez duelako hori sekulan argitu". "Euskal literaturaren historia"-ren idazlea den Luis Michelena euskaltzainak erakusten digu "bertsularien ohidura zaharra dela, eta bederen Garibay-k aipatzen dizkigun XV. mendeko emazte bertsularien garaikoa dela".

Beti Joxe Azurmendiren arabera, baliteke XIV. mendetik inprobisaketa mota bat egin izatea Euskal Herrian. Badira kantuak, gerlak, familia liskarrak, baina ere buruzagi baten heriotza, etsai baten kontrako garaipena aipatzen dutenak. Belaunaldiz belaunaldi heldu zaizkigun  euskal kantu zaharrenak garai hartakoak dira.

"Bertsularitza arabiar garaikoa da" (888) erraten digu Gorostiagak, C. Etxegarai, P. Urkizu eta J.A. Arana-Martija ikertzaileek tesia bera sustengatzen dutelarik.  
888 urtea urrun iduritzen bazaigu ere, interesgarria litzateke Arabiarren eta Euskaldunen arteko kultura eta literatura harremanen aztertzea.

Bestalde, Euskal Herrian frango berant sartu den erlijio katolikoak bertsulariak izanen zirenengan eragina ukan du, zalantzarik gabe, bai eta koblakarien eta malabaristengan ere.

Argitasun gehiago

Iparraldeko bertsularitza munduko eragileak

Xan Alkhat bertsularia - Bat-batekoan! (cc-by-sa Nahia Garat)

Bertsulari, gai-egile, gai-emaile, saio antolatze, lehiaketak eta txapelketak, bertsu eskolak eta baliabide zentroak, Euskal kultur erakundearen datubasean zerrendatuak.

Agenda
  • Bertso saioak
  • Bertsularitza
Bertsulari Txapelketa Nagusia 2017 Noiz arte: 2017/12/17
  • Bertso saioak
  • Bertsularitza
Hernandorena bertsu sariketa - Finala 2017/11/25
  • Ikuskizunak
  • Antzerkia
  • Bertsularitza
  • Kantua
Gau Beila Aiherran 2017/11/25
Gehiago…
Interneten
Azaroaren 25ean ospatuko da Hernandorena Sariketaren FINALA | 2017-11-21, Bertsozale Elkartea

Urriaren 27an Donibane Garazin abiatu zen Hernandorena Sariketa, datorren larunbatean azaroaren 25, iritsiko da Baionako helmugara. Bertako ZIZPA Gaztetxean jokatuko da Finala. Saioa 21:00etan hasiko da. Hauek dira saio huntan neurtuko diren gazteak: Garaziko kanporaketan aitzina egin zuten Aratz IGARTZABAL eta Maider ARREGI. Atharratzeko saiotik sailkatutako Maialen AKIZU eta Nahia SASCO. Eta Itsasun ospatu zen azken kanporaketatik sailkatuak, Aitor SERVIER, eta Jon GURRUTXAGA.

Tags:

Sustrai Colinak lortu ditu puntu gehien Amurrion | 2017-11-19, Bertsolari Txapelketa Nagusia 2017

Jon Maia, Nerea Ibarzabal, Jon Martin, Beñat Gaztelumendi, Etxahun Lekue eta Sustrai Colina bertsolariak aritu dira, Aintzane Irazustaren aginduetara, eta Sustrai Colinak eskuratu ditu puntu gehien, 701.

Tags:

Bost lapurtar Euskal Herriko Bertsolari Txapelketan | 2017-09-22, Iparraldeko Hitza

Irailaren 23an hasiko da 2017ko Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusia, lau urte oroz jokatzen dena. Azken Xilaban irabazi zuten Odei Barrosok, Miren Artetxek eta Maddalen Arzallusek Ipar Euskal Herritik parte hartzeko txartela. Sustrai Colina finalaurrekoetan sartuko da zuzenean, aitzinekoan finalista izan baitzen, eta Amets Arzallus, txapeldun gisa, finalean ariko da zuzenean.

Tags:

Gehiago…