Hemen zaude: Hasiera Euskal kultura Bertsularitza Bertsuaren arauak Ditxolaria eta koplaria

Ditxolaria eta koplaria

Ditxo, zirto ala kopla, forma hauen arteko berezitasuna aztertzera goaz.

Ditxolariak, zirtolariak edo testulariak bat-bateko erantzuna eman dezake, azken silaban solaskidearen esaldiaren azken silabaren soinu berdina erabiliz.

Adibidez: "Erosi diat, to, astoa...". "Beharko duk beraz lastoa !"

Euskaldun zaharrek, eta gaur egun jende anitzek elkarrizketa modu hori oraino gustoko dute.

Koplarekin, beste bi faktore berri agertzen dira : kantua, eta beraz erritmoa edo neurria. Kantatzeko, neurria beharrezkoa da  eta horren ukaiteko, esaldi bakoitzak silaba kopuru bera ukan behar du.

Baina beste zerbaitek desberdintzen du kopla ditxoarengandik. Ditxoarentzat, normalean bi pertsona beharrezkoak dira batek besteari erantzuten baitu. Gainera, biak ditxolariak baldin badira, elkarrizketa guzia errimatua izan daiteke (baina ez kantatua).

Koblaria bakarrik ari da. Berak egiten eta kantatzen ditu errimak edo koblaren bi puntuak. Koblaritzak, maizenik, bi edo hiru oineko errima dauka. Luzaz koblaritza arras zabaldua izan da Euskal Herrian. Gaur egun, eskea egiten den kultura animazioetan baliatzen da : Eguberri bezperan, Urtezaharrez, Santa Agadan, etab.

Bestalde, trikitilariek koplak biziki gustoko dituzte.

Aipatu behar da Xiberoko pastoralen testuak anitzetan bi koplaz osatu laukoz eginak direla.

Iparraldeko bertsularitza munduko eragileak

Xan Alkhat bertsularia - Bat-batekoan! (cc-by-sa Nahia Garat)

Bertsulari, gai-egile, gai-emaile, saio antolatze, lehiaketak eta txapelketak, bertsu eskolak eta baliabide zentroak, Euskal kultur erakundearen datubasean zerrendatuak.

Agenda
  • Bertso saioak
  • Bertsularitza
Bertsu saioa 2019/01/20
  • Ikuskizunak
  • Bertsularitza
  • Dantza
  • Ipuinak
  • Kantua
  • Musika
"Laida pilota" ikusgarria 2019/02/23
  • Ikuskizunak
  • Antzerkia
  • Bertsularitza
  • Dantza
  • Kantua
"Hiru zitxun" ikusgarria 2019/08/23
Gehiago…
Interneten
Mattinsalto eta Dilindan taldeen iritziak | 2018-12-05, bertsoa.eus

Tags:

Mattinsaltoak bertsoen gainetik garaipenera saltoka | 2018-12-04, Hitza

Abenduaren 1ean iragan zen Baigorrin, taldekako Xilaba bertso finala, Mattin Salto eta Dilindan taldeen artean. Hots, Aitor Servier, Ellande Alfaro, Xumai Murua, Pantxika Solorzano eta parean Ortzi Idoate, Hodei Renteria, Amets Arzallus, Nahia Sasco eta Xan Berterretxerekin. Mattin Saltoek zuten finala irabazi.

Tags:

Dilindan taldeak Mattin Saltori jantzi dio Taldekako Xilabako txapela | Argia, 2018-12-03

Maddi Sarasuaren artikulu zoragarrian irakur itzazue bereziki Aitor Servier azkaindarrak eman bertsuak.

Tags:

Gehiago…