Hemen zaude: Hasiera Euskal kultura Bertsularitza Bertsuaren arauak Errima

Errima

Bertsuaren ardatz nagusia. Ez daiteke bertsurik izan errimarik gabe. Bertsulari baten zailtasunik handiena errima-hitz bilaketan dago, bakar bat errepikatu gabe edo poto egin gabe.

Bertsuak ukan ditzan lau, bost edo bederatzi lerro, denak berdin bururatu behar dira: gainera ez letra edo hizki bakar batekin baizik eta gutienez bi hizki berdinekin. Adibidez: umila, sekula, arbola, zabala. Hiru hizkirekin bururatzen bada, askoz hobeki da: ezkila, hila, bila, makila. Urrunago joanez, hobe!

Aberatsa edo pobrea

Errima pobreak eta aberatsak bereizten dira. Bat edo bi bokale berdinekin bururatzen diren errimak pobreak dira. Adibidez: lekua, hiria, pilota, meza edo burua, ordua.

Kasu honetan: hitza, giltza, zorrotza, esperantza errima aberatsa da eta honetan oraino gehiago: elizan, gerizan, (an) atzizkia errima-kide izatez gain, aitzineko kontsonantea (z) eta honen aitzineko bokalea (i) eta hasierakoa (e) ere bat egiten baitute.

Errimaren bilaketa

Gai bat aurkeztua zaiolarik, bertsulariak errima aberatsak behar ditu berehala atxeman. Adibidez hitz hauek gogora heldu zaizkio:

  • ezkila
  • makila
  • etxola
  • arbola
  • autoa

Autoa baztertuko du errima pobrea baitu, berdin etxola eta arbola, ILA errimarekin bururatzen direnak atxikiz, bila eta hila hitzekin ordezkatuz. Bertsuari egokitasun eta ontasun maila emango dio gogoan atxikiz beti errimaren aberastasuna bertsuaren edukiaren zerbitzuko dagola.

Poto egitea

Bertsu batean, bi aldiz hitz berdina erabiltzea lerro mutur bezala, erranahi berarekin, Poto egitea deitzen da. Balioa kentzen dio bertsuari eta kaltea eragiten bertsu-saioan lehiatzen ari den bertsulariari.

Iparraldeko bertsularitza munduko eragileak

Xan Alkhat bertsularia - Bat-batekoan! (cc-by-sa Nahia Garat)

Bertsulari, gai-egile, gai-emaile, saio antolatze, lehiaketak eta txapelketak, bertsu eskolak eta baliabide zentroak, Euskal kultur erakundearen datubasean zerrendatuak.

Agenda
  • Bertso saioak
  • Bertsularitza
Bertso bazkaria 2018/09/23
  • Bertso saioak
  • Bertsularitza
Hernandorena Bertsu Sariketa - Hirugarren kanporaketa 2018/09/28
  • Ikuskizunak
  • Bertsularitza
  • Dantza
  • Musika
  • Poesia
“Adi-adi, izan hadi!” ikusgarria 2018/10/06
Gehiago…
Interneten
Hernandorena Sariketako bigarren kanporaketa Donapaulen | 2018-09-19, bertsoa.eus

Bertsotan: Irati Alcantarilla, Txaber Altube, Jokin Bergara, Jon Gurrutxaga Urbieta, Sarai Robles eta Ane Zuazubizkar Iñarra. Lehen kanporaketaren ondotik Asier Galarza eta Aitor Servierrek lortu zituzten finalerako lehen bi txartelak.

Tags:

Repentista, Payadore eta bertsolariak elkarrekin, urriaren 9tik 14ra | 2018-09-17, bertsoa.eus

Iruñean, Erandion, Hernanin, Gasteizen, Baionan eta Donostian dira saioak. Nazioarteko inprobisatzaileak eta bertsolariak elkarrekin bat-batean aukera izango da Euskal Herriko plazetan urriaren 9tik 14ra. Juana Tomasa Quiala Kubako repentista eta Araceli Argüello Argentinako payadorea izango dira artista gonbidatuak. Amets Arzallus, Jone Uria, Julio Soto, Maialen Lujanbio eta Xabi Igoa ariko dira bertsotan. Iker Iriartek eta Maite Berriozabalek gidatuko dituzte saioak.

Tags:

Ate joka dugu Hernandorena Bertsu Sariketa | 2018-09-05, Bertsozale Elkartea

Irailaren 14an hasiko da Hernandorena Bertsu Sariketa 2018. Hiru kanporaketa eta Finalarekin ospatuko da aurtengoa ere. Saio guziak arratseko 21:00etan izanen dira. Orotara 18 bertsularik hartuko dute parte.

Tags:

Gehiago…